Art, Media

Masterclass Interactive Art: report

Joline Delhaas May 27, 2014

Donderdagavond organiseerde Lotte Rijkes samen met firestarters een inspiratieavond met toonaangevende kunstenaars over de toepassing van interactieve en mobiele technologie in kunstinstallaties. Vier vooroplopende studio’s en artiesten vertelden over hun uiteenlopende werk. Dit is een verslag van de avond.

Van de duurzaam verlichte Blozers bovenop het lifthuisje bij de fietsenstalling op het nieuwe Oosterdokseiland tot Composed Nature; een matrix van 64 ritselende bomen die je uitnodigt om te componeren met je telefoon.

De avond was in handen van creatief entrepeneur Lotte Rijkes, bekend van onder andere van De Donkere Kamer, een veelgeliefde terugkerende fotografie-avond in Pakhuis de Zwijger. Geen onbekende bij het publiek, want eerder organiseerde Lotte al de firestarters Portfolio review met GUP. Deze keer dus geen fotografie, maar kunstinstallaties.

Lancel/Maat
Kunstenares Karen Lancel van studio Lancel/Maat trapt de avond af met haar presentatie. Het duo Lancel en Maat ontwerpt 'ontmoetingsplekken' voor de publieke ruimte zoals performances en installaties als verleidelijke, visuele omgevingen. Hun installatie Saving Face is zo'n 'ontmoetingsplek'. Saving Face toont een tijdelijke identiteit op een urban screen die verder transformeert bij elke gezichtsaanraking van een nieuwe deelnemer. De installatie is een statement over de publieke ruimte en haar gebruik. Saving Face won de Best Practice Award 2013 van het Virtueel Platform.
Lancel/Maat schuwt de maatschappelijke discussie zeker niet.  Het publiek luistert aandachtig als het project Tele_Trust voorbij komt. Tijdens de testperformance van Tele_Trust werd Lancel aangehouden en beboet wegens verstoring van de openbare orde.

Karen Lancel droeg de imposante Dataveil, een kledingstuk dat erg op een burka lijkt en het hele lichaam bedekt, inclusief gezicht. De Dataveil is tegelijkertijd kledingstuk en interface. Lancel wil bewust maken van de aanwezigheid van communicatietechnologie op het lichaam.



In het Testlab van V2_ werden sensoren ontwikkeld die als draden in de stof zijn gewerkt en geweven in “touch zones”. Wanneer de drager van de Dataveil met de handen de stof aanraakt op deze touch zones, maakt het kledingstuk verbinding met het Tele_Trust netwerk. Via het Tele_Trust netwerk kunnen anderen inloggen en gesproken boodschappen sturen naar de drager van de Dataveil. De drager hoort deze boodschappen wanneer hij of zij met de handen de touch zones van de Dataveil aanraakt.

Studio Wessels Boer
Ondanks een gebroken bovenarm kwam Marjet Wessels Boer toch naar de firestarters studio om over haar werk te vertellen. Wessels Boer animeert een openbare ruimte met objecten of ingrepen die je thuis doen voelen, je verbinden met je omgeving en je verwonderen. Het werk wordt vaak geïntegreerd in de bestaande architectuur of infrastructuur van een plek en creëert een overgang tussen de openbare en private sfeer.  Verrast reageert het publiek als ze erachter komt dat het project ODE Blozers uit de koker van Studio Wessels Boer komt.  Vlak naast de firestarters Studio, voor de Openbare Bibliotheek van Amsterdam, liggen op het dak van een liftkoker, twee enorme wezens met grote ogen.

Door zonnecellen hebben ze een gevlekte huid. Met deze duurzame energie die ze invangen, lichten ze ’s avonds op en als iemand gebruik maakt van de fietsenstalling gaat er een kleurige lichtrilling door ze heen. Op deze manier geven ze de voorbijgangers een warm welkom.

ODE staat voor Oosterdokseiland. De gemeente Amsterdam schreef deze, door Studio Wessels Boer gewonnen, wedstrijd uit voor een kunstobject dat zichzelf van energie voorziet. Met het initiatief wilde Amsterdam laten zien dat ze streeft naar duurzaamheid.


Staalplaat Soundsystem
Een wind die tientallen bomen doet trillen en de bladeren laat ritselen en waardoor een bijna ritmisch geluid ontstaat, is wat we horen als machinekunstenaar Eric Hobijn vertelt over Composed Nature.  In samenwerking met LOLA landscape architects maakte Staalplaat Soundsystem Composed Nature, een permanente installatie in het Klankenbos in Neerplet, België.

Staalplaat Soundsystem ontwerpt en voert in de ruimste zin van het woord geluidsinstallaties uit. Deze projecten komen voort uit interesse voor de akoestische elementen en de sociale functie van de openbare ruimte.

Maar Hobijn heeft nog en opvallende interesse, namelijk die in zelfdoding en vuur. Met Delusions of Self-immolation, de zelfmoordmachine, zoekt Hobijn de controversiële grens in de kunst op waarbij we op een installatie een naakte man bedekt met een brandwerende gel zien die op een draaibaar platform tussen een vlammenwerper en een waterspuit staat. Ongeveer een halve seconde nadat de gebruiker in brand wordt gezet, wordt hij automatisch naar de blusser gedraaid. Eind goed, al goed, maar wat Hobijn hiermee probeert te laten zien, is een emotionele ervaring waarbij je de zekerheid van het leven voor een moment verliest en je alertheid juist extra toeneemt.

Leonard van Munster
Last but not least sluit kunstenaar Leonard van Munster de avond af. Misschien wel de kunstenaar wiens werk het publiek het meest in Amsterdam is tegengekomen. Het werk van Leonard van Munster bestaat uit installaties en objecten waarbij geluid, video, elektronica en traditionele media gecombineerd worden. Recente installaties zijn voor een specifieke plek gemaakt, waarbij de bestaande omgeving een belangrijk onderdeel uitmaakt van het werk en de beleving ervan. Veel van de projecten bevinden zich in de openbare ruimte.

Zo bouwde hij een Fata Morgana onder de rondweg A10 in Amsterdam. Een oase onder de snelweg compleet met palmbomen, waar bloemen bloeien en een waterval vanaf een rotspartij naar beneden klettert. Alles is van plastic en omringd met een metershoog stalen hekwerk. Ook plaatste Van Munster een boom met boomhut op het dak van het 50 meter hoge Stedelijk Museum Post-CS gebouw in Amsterdam.
De objecten die hij in de publieke ruimte plaatst hebben meestal een korte bezichtigingsduur, waarna alleen de herinnering blijft.