Media

Interview Corien van Berlo

Brenda Knoll May 18, 2015

Veel ouderen zeggen: “Doe mij maar zo’n ding, want dat is beter dan de ene dag Pietje en de andere dag Grietje”.

In het kader van onze Discovery documentaire #05 over Robocare spraken wij met
Corien van Berlo, algemeen directeur van Smart Homes Nederland. Dit kenniscentrum voor domotica en slim wonen is onder andere initiator van De Slimste Woning van Nederland.

“Twintig jaar geleden zagen wij al dat onze maatschappij in de toekomst veel meer gebruik zou moeten gaan maken van technologie om alles draaiende te houden. Vergrijzing en het tekort aan arbeidskrachten speelden toen ook al een rol. Smart Homes vraagt zich af hoe technologie een aanvulling op deze thema’s kan zijn.”

In principe zijn de toepassingen van domotica voor iedereen bestemd en vinden we het belangrijk dat je hier zo vroeg mogelijk kennis mee maakt. Het gebruik van domotica moet vooral prettig zijn in gebruik en ons leven veraangenamen. Daar hoort natuurlijk ook een stukje ondersteuning voor ouderen bij. Technologie kan ouderen een betere kwaliteit van leven bieden waarbij zij zelf langer de regie in handen houden.

Wij merken dat veel ouderen zich vaak onveilig voelen in huis. Ze zijn bang om te vallen of dat er vreemde mensen voor de deur staan. Hiervoor zijn producten ontwikkeld die opmerken wanneer er al een tijd geen activiteit is waargenomen in de woning. Of je vergroot hun gevoel van veiligheid door zichtbaar te maken wie er voor de deur staat wanneer er wordt aangebeld. Ook taken van de mantelzorg worden geautomatiseerd, zoals het automatisch openen en sluiten van de gordijnen. Op deze manier kan iemand zelf bepalen tot hoe laat er van het uitzicht wordt genoten.

Ook vragen wij ons af hoe we in de zorg technologie zo effectief mogelijk kunnen inzetten. Iedereen wil graag oud worden maar niemand wil oud zijn. Wanneer je ouderen een technisch hoogstandje opdringt, wordt dat niet altijd in dank afgenomen. Ze willen niet afhankelijk worden gemaakt van technologie maar zich empowered voelen. Ook ouderen zijn consumenten met specifieke wensen. Die betutteling komt volgens mij toch vaak voort uit de onrust vanuit de omgeving. Juist wij zijn vaak bezorgd over onze (groot)ouders die ver weg wonen. Slechts een keer beeldbellen op een dag verschaft ons al meer informatie over hun welzijn dan 10 keer een telefoontje.

De grootste uitdaging in het aanbieden van nieuwe technologie ligt in het voorzien van de behoeften van ouderen. Heel veel techneuten ademen techniek maar lijken vaak te vergeten wie waar specifiek om vraagt. En juist hier ontstaat een vacuüm dat opgevuld dient te worden. Wie luistert er naar de behoeften van de ouderen en maakt een vertaalslag naar technologie? We moeten gedragsverandering stimuleren. Niet door iets te maken dat goed werkt, maar door iets te maken wat iemand altijd al wilde hebben.

Momenteel doen wij zelf ook onderzoek naar gedragsverandering. Zo kun je technologie aanbieden die waarneemt dat je te zwaar bent en als gevolg hiervan je bloeddruk te hoog is, maar in feite zijn we juist op zoek naar technologie deze problemen voorkomt. Uiteraard wel met een zachte overtuiging, want met het wijzen van een belerend vingertje creëer je geen duurzame gedragsverandering.

Deze zachte controle zien we ook terug in Giraff. Deze sociale robot zorgt ervoor dat Ans in haar eigen huis kan blijven wonen en een berichtje van haar omgeving ontvangt wanneer zij haar medicijnen vergeet. Veel ouderen zeggen: “Doe mij maar zo’n ding, want dat is beter dan de ene dag Pietje en de andere dag Grietje”. Ook ontlast deze vorm van controle de mantelzorg doordat je zo nu en dan even naar binnen kunt kijken. Daarnaast is zo’n robot uitermate geschikt voor het onderhouden van sociale contacten.

Inmiddels werken we alweer aan nieuwe projecten als ‘ENRICH ME’ en ‘Do-CHANGE’. Die laatste gaat over gedragsverandering omtrent onze voeding. Belangrijk, want voeding bepaalt grotendeels onze kwaliteit van leven. Een van de tools  in het verhaal is een opscheplepel, voorzien van LED’s, die afhankelijk van wat je opschept rood of groen verkleuren, een maatstaf voor de hoeveelheid zout in voedsel. Voor dit project werken we samen met cardiologen, psycholoog Ben Fletcher, en zelfs de Universiteit van een Taiwanees ziekenhuis.

De robots uit de documentaire verkeren nog in een testfase, maar Giraff is al wel te koop. Dan het niet om tonnen maar om zesduizend euro. Zoals je ziet bevinden zich hiertussen nog een heleboel ander ontwikkelingen. Daarnaast moet je je bedenken dat de implementatie van dergelijke technologie ook een heleboel voeten in de aarde heeft. Want naar wie verplaatst de verantwoordelijkheid zich? Wanneer ik thuis mijn eigen bloeddruk meet en de huisarts de resultaten beoordeelt, telt dit dan bijvoorbeeld als een regulier consult bij de huisarts? En wie draait er op voor de implementatie en kosten van de robots? Daarnaast zijn betrouwbaarheid en de beveiliging van data ook een issue om rekening mee te houden. Kortom: We hebben nog een hoop uit te zoeken voordat onze nieuwste technologie aan allerlei protocollen voldoet.

Maar aangezien deze generatie sowieso tot ons 75e blijft doorwerken, zijn die vragen voor ons misschien minder relevant. Er zal in tussentijd nog zoveel veranderen.